Littekenbehandeling

Wat is littekenweefsel?

Littekenweefsel is bindweefsel – grotendeels collageen – dat ontstaat wanneer het lichaam schade aan de huid of intern weefsel probeert te repareren, bijvoorbeeld na een verwonding of een operatie. Altijd wanneer er een voorwerp door de huid heen gaat, ontstaat er een litteken. Maar littekenweefsel kan ook ontstaan onder een intacte huid, bijvoorbeeld door een gescheurde spier. Het zichtbare litteken na een operatie is slechts het topje van de ijsberg. Bijna al het door een kijkoperatie (bijv. laparoscopie of artroscopie) veroorzaakte littekenweefsel ligt onder de huid. De littekens in de huid zijn soms na enige jaren niet eens meer zichtbaar, maar met de vingers blijven ze altijd te voelen. Bij chirurgische ingrepen in de buikstreek, met inbegrip van de keizersnede, moet de chirurg naast de huid door tot wel 10 lagen spieren en vliezen snijden. In elke laag vormt zich een litteken, dat zich kan hechten aan het litteken in een naastliggende laag. De foto hierboven toont littekens van twee veel voorkomende operaties in de onderbuik: keizersnede en verwijdering van de appendix. De vorming van littekenweefsel gaat typisch tot 2 jaar na de weefselbeschadiging door. Alle weefsels in het lichaam vernieuwen zich voortdurend en littekenweefsel vormt hierop geen uitzondering. Littekenweefsel verandert dus altijd.

Wat doet littekenweefsel?

Littekenweefsel is altijd minder rekbaar dan het oorspronkelijke onbeschadigde weefsel. Het kan ook spieren of vliezen, die normaal vrij langs elkaar kunnen glijden, aan elkaar hechten. Littekenweefsel kan daarom de beweeglijkheid van structuren in het lichaam beperken, zoals gewrichten, organen, vliezen, zenuwen, en lymf- en bloedvaten. Omdat alles in het lichaam door fascie (vliezen) met elkaar verbonden is, kan een litteken zelfs op grote afstand het evenwicht in het lichaam verstoren. Littekenweefsel trekt het omliggende weefsel naar zich toe, maar meestal ben je je daar niet van bewust. Je brein probeert door aanpassingen van je houding of door het aanspannen van spieren of fascie te voorkomen dat het trekken van het litteken je pijn of een onprettig gevoel bezorgt. Op deze manier kan een litteken vele ‘onverklaarbare’ symptomen veroorzaken. Daarom vraag ik mijn cliënten altijd naar verwondingen en operaties en ga ik na of littekenweefsel een oorzaak van de symptomen kan zijn. Zelfs een operatie in het eerste levensjaar kan op volwassen leeftijd symptomen veroorzaken, die met Littekenbehandeling te verhelpen of te verminderen zijn.

Massage van littekenweefsel

Massage van littekenweefsel heeft niet ten doel het weefsel stuk te maken. Dit zou alleen maar ontstekingen en nieuw littekenweefsel veroorzaken. Daarentegen is het wel mogelijk om met massage littekenweefsel soepel te maken en te houden. Verder kan Littekenbehandeling het langs elkaar glijden van aangrenzende weefsellagen bevorderen, die bijvoorbeeld na een operatie gemakkelijk aan elkaar kunnen kleven.

In de regel is het 8 weken nadat de hechtingen eruit zijn veilig om littekenweefsel te masseren. Eerder is extra voorzichtigheid geboden, om infectie of verrekking van het weefsel te vermijden. Na een keizersnede is het aanbevolen om 9 maanden te wachten. Maar als een litteken hinderlijke symptomen veroorzaakt, is het mogelijk om het al eerder te behandelen. Ik ben begonnen met de behandeling van een van mijn eigen littekens nog voordat de hechtingen er uit waren. Maar het is nooit te laat om met de massage van littekenweefsel te beginnen. Zelfs littekenweefsel van tientallen jaren oud reageert nog goed op een behandeling.

Ik behandel littekenweefsel voornamelijk met de ScarWork methode van Sharon Wheeler, zacht en zonder pijn. Zowel ikzelf als mijn cliënten verbazen ons er iedere keer weer over, hoe je met zo weinig kracht zo veel verandering teweeg kunt brengen in littekenweefsel en symptomen ver weg van het litteken kunt verlichten of elimineren.